Niet elke website is hetzelfde. Een eenvoudige bedrijfssite vraagt iets anders dan een leerplatform met duizenden gebruikers, of een organisatie die meerdere websites vanuit één systeem wil beheren. Voor dat tweede type projecten kiezen wij steeds vaker voor het CMS Wagtail. De hoogste tijd om uit te leggen wat dat is, en waarom we er zo enthousiast over zijn!
Wat is Wagtail?
Wagtail is een open source CMS. CMS staat voor Content Management System. Dat is het deel van een website waar de content wordt beheerd. Hier maakt de redactie nieuwe pagina’s aan of past ze teksten aan, zonder dat er een developer aan te pas komt.
Wagtail is gebouwd op Django, een framework voor de programmeertaal Python. Django is vooral sterk in alles wat verder gaat dan een gewone website, zoals inlogsystemen en platforms met veel data. Tegelijk is het aan de achterkant wat kaler dan bijvoorbeeld WordPress. Voor een eenvoudige website is een WordPress website laten maken daarom vaak de logischere keuze. Wordt het groter en complexer, dan komt Django in beeld. En Wagtail zorgt ervoor dat het beheer van de content prettig blijft.
Pagina’s worden in Wagtail opgebouwd uit blokken. Denk aan een tekstblok, een formulier (zie de screenshot), een afbeelding of een knop. De redactie zet die blokken in de gewenste volgorde. Zo ontstaan heel flexibel nieuwe pagina’s.
Waarom we zo fijn met Wagtail werken
- Open source. Alle broncode staat openbaar op GitHub. Iedereen kan meekijken hoe het werkt. Developers kunnen zelfs meeprogrammeren aan het CMS zelf.
- Een actief kernteam. Wagtail wordt ontwikkeld door een team van sterke programmeurs, en dat is te merken. Alles wat ze opleveren is goed doordacht.
- Een vast ritme van nieuwe versies. Er verschijnen ongeveer vier nieuwe versies per jaar. Oudere versies krijgen daarnaast nog een tijd (beveiligings)updates. Upgraden hoeft dus niet direct bij elke release.
- Nieuwe features die met hun tijd meegaan. Zo is er een ingebouwde toegankelijkheidscheck, die meekijkt of content voldoet aan de WCAG-richtlijnen. Ook zijn er mogelijkheden om AI in te zetten bij het beheren van content.
- Goede documentatie. Daardoor kunnen onze developers snel aan de slag en hoeven ze weinig te zoeken.
- Een betrokken community. Er is een wekelijkse nieuwsbrief en een eigen YouTube-kanaal met uitlegvideo’s. Bij nieuwe releases organiseert het team online sessies, waarin de nieuwe versie stap voor stap wordt toegelicht. En elk jaar is er een conferentie, Wagtail Space. Zo weten developers ruim op tijd wat er aankomt en waarom iets verandert. Dat maakt Wagtail ook voor onze klanten een betrouwbare keuze.
Gemaakt voor grote websites en platforms
Wagtail komt pas echt tot zijn recht bij websites die veel moeten kunnen.
Meerdere websites in één CMS
Wagtail ondersteunt heel goed meerdere websites vanuit één beheeromgeving. Dat kan in WordPress overigens ook, met de multisite-functie. Handig voor organisaties met verschillende merken of doelgroepen. Alles staat op één plek, terwijl elke website zijn eigen gezicht houdt.
Wagtail wordt dan ook door grote organisaties gebruikt. NASA en Mozilla werken er bijvoorbeeld mee, en ook veel universiteiten kiezen voor Wagtail, zoals de Royal College of Art.
Samenwerken met workflows en rollen
Achter de schermen kan een team in Wagtail heel goed samenwerken. Met workflows wordt vastgelegd welke stappen content doorloopt voordat die live gaat. Daarbij horen verschillende rollen binnen het systeem. Moderators controleren bijvoorbeeld de content, en beheerders hebben de eindverantwoordelijkheid. Zo gaat er niets ongezien online.
Een sobere basis, helemaal aan te passen
Eerlijk is eerlijk, de standaard beheeromgeving van Wagtail is vrij zakelijk en sober. Maar standaard Wagtail kan al heel veel. Bovendien is het CMS zelf aan te passen. Wij kozen er bijvoorbeeld voor om meerdere menu’s te maken en de hiërarchie van pagina’s zichtbaar te maken in de beheeromgeving. Zo vindt de redactie sneller de weg.
Veilig, en stevig doorontwikkeld
Op 25 augustus 2026 verscheen Wagtail 8.0. Inmiddels wordt er al gewerkt aan versie 8.1, die in november wordt verwacht.
De grootste vernieuwing in 8.0 is een nieuwe API, voorlopig nog als preview. Eerdere versies van de Wagtail-API konden content alleen uitlezen. Met de nieuwe versie kan content via de API ook worden aangepast en gepubliceerd. Dat opent de deur naar slimme koppelingen met andere systemen. En naar automatisering, ook met behulp van AI.
Een platform op Wagtail blijft dus niet stilstaan. Het wordt veilig gehouden en groeit mee met wat er nodig is.
Headless: losse voorkant, zelfde content
Wagtail kan ook headless worden ingezet. De content staat dan in het ene systeem (Wagtail), en de voorkant van de website wordt ergens anders gebouwd. Het grote voordeel is dat de voorkant later te vervangen is, zonder dat alle content opnieuw ingevoerd hoeft te worden. Ook kan dezelfde content op meerdere plekken verschijnen, bijvoorbeeld op een website en in een app.
Er zit wel een keerzijde aan. Omdat voorkant en achterkant los van elkaar staan, is het maken van koppelingen ongeveer twee keer zoveel werk. Headless is dus niet altijd de beste keuze. Het hangt echt af van wat een organisatie ermee wil bereiken, en daar denken we graag over mee.
Een voorbeeld is TECTUM Leren, dat we headless bouwden met Wagtail en React.
Wagtail in de praktijk
Wij bouwden de afgelopen tijd verschillende websites en platforms op Wagtail. Een paar voorbeelden:
- TECTUM Leren, een online leeromgeving voor dakdekkers.
- Mijn Day a Week School, voor kinderen die net iets extra’s nodig hebben.
- Pink Career, een online game.
- Database Voedselbosbouw, waar moderators nieuwe content controleren voordat die online komt.
- Kunstvol, een platform van het Jeugdfonds Sport & Cultuur Amsterdam waarop kinderen creatieve lessen bij hen in de buurt vinden.
WordPress of Wagtail?
Het zijn allebei goede systemen, maar voor een ander doel. WordPress is ideaal voor de meeste websites. Het is snel opgezet en heeft een enorme keuze aan uitbreidingen. Wagtail is de sterkere keuze voor grote websites en maatwerk platforms, met veel gebruikers of complexe workflows. Wij werken met beide. Dus we kijken altijd eerst wat het beste past.
Benieuwd of Wagtail past bij jullie platform?
Een website of platform dat groter wordt dan het systeem eronder aankan? Of meerdere websites die eigenlijk in één CMS thuishoren? Een berichtje sturen kan altijd, we denken graag mee.
Neem contact op met Ernst, onze projectleider, en plan een kennismakingsgesprek.
Geen reacties